ΣΕ ΤΡΟΧΙΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΟΙ ΔΥΟ ΝΕΟΙ ΚΥΚΛΙΚΟΙ ΚΟΜΒΟΙ ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΕΙΑ ΩΡΟΛΟΓΙΟΥ

Μια από τις πλέον παγιωμένες και δύσκολες κυκλοφοριακές προκλήσεις στο κέντρο της Βέροιας φαίνεται ότι εισέρχεται σε τροχιά οριστικής επίλυσης. Ο λόγος για την ευρύτερη περιοχή της Πλατείας Ωρολογίου, έναν από τους πιο κομβικούς, πολυσύχναστους αλλά και επιβαρυμένους κυκλοφοριακά κόμβους της πόλης, όπου η συμβολή των οδών Μητροπόλεως, Βερόης, Μπότσαρη και Μαυρομιχάλη δοκιμάζει καθημερινά τα νεύρα οδηγών και πεζών.

Η δημιουργία δύο νέων κυκλικών κόμβων (roundabouts) στο σημείο, μια παρέμβαση που βρέθηκε πρόσφατα στο επίκεντρο της τακτικής συνεδρίασης της Επιτροπής Κυκλοφοριακού Σχεδιασμού του Δήμου Βέροιας, έρχεται να αλλάξει ρίζα την εικόνα της περιοχής, βάζοντας στο «μικροσκόπιο» όχι μόνο τη ροή των οχημάτων αλλά, κυρίως, την ασφάλεια των πολιτών.

Το χρονικό και η θεσμική πορεία της μελέτης

Το έργο, το οποίο αποτελεί πάγιο αίτημα της τοπικής κοινωνίας και στρατηγική επιλογή της δημοτικής αρχής για την αναβάθμιση του αστικού ιστού, δεν αποτελεί απλώς μια θεωρητική σκέψη. Βρίσκεται πλέον σε κρίσιμο στάδιο ωρίμανσης, καθώς η αρμόδια Επιτροπή Κυκλοφοριακού Σχεδιασμού εξέτασε και γνωμοδότησε θετικά επί των ρυθμίσεων που περιλαμβάνονται στη σχετική «Μελέτη Κόμβου Πλατείας Ωρολογίου».

Όπως επισημαίνει ο Αντιδήμαρχος Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου Βέροιας, Άρης Λαζαρίδης, η δημοτική αρχή αντιμετωπίζει το ζήτημα με αίσθημα επείγοντος:

«Βρισκόμαστε στο στάδιο των μελετών. Θα δούμε αν μπορέσουμε να το βάλουμε κάπου για χρηματοδότηση ή να το κάνουμε με δικά μας μέσα, αλλά πρέπει να προχωρήσει ταχύτερα. Ταχύτερα, γιατί μας ενδιαφέρει πολύ, θα λυθεί και το μεγάλο ζήτημα της εύρυθμης κυκλοφορίας».

Η ανάγκη επιτάχυνσης των διαδικασιών πηγάζει από την ίδια την καθημερινότητα της πόλης. Στο ύψος της ιστορικής καφετέριας «Χαβάι» και στους γύρω δρόμους, η κατάσταση κατά τις ώρες αιχμής περιγράφεται συχνά με τη λαϊκή φράση «πατείς με, πατώ σε». Το κυκλοφορικό κομφούζιο, η συμφόρηση και η δυσκολία διέλευσης συνθέτουν ένα σκηνικό που απαιτεί τολμηρές και δομικές παρεμβάσεις.

Η τεχνική πρόκληση: Ο μεγάλος και ο υποστηρικτικός κόμβος

Η καρδιά της μελέτης επικεντρώνεται στη χωροθέτηση και κατασκευή δύο ξεχωριστών κόμβων που θα λειτουργήσουν συμπληρωματικά. Ο σχεδιασμός, ωστόσο, δεν ήταν μια απλή υπόθεση χάραξης επί χάρτου, καθώς απαιτήθηκε η σύνθεση αυστηρών τεχνικών προδιαγραφών με την υφιστάμενη ρυμοτομία.

Ο βασικός, μεγάλος κυκλικός κόμβος σχεδιάζεται με γνώμονα τις πραγματικές ανάγκες της αγοράς και των μεταφορών. Όπως εξηγεί ο κ. Λαζαρίδης, η γεωμετρία του κόμβου υπαγορεύεται από τα ίδια τα οχήματα που καλούνται να τον διασχίσουν:

«Αυτούς τους κατηγοριοποιείς ανάλογα με τις απαιτήσεις που έχεις. Όσο μεγαλύτερα μηχανήματα περνάνε, τόσο πρέπει να έχεις τις υποδομές αντίστοιχες, οπότε τόσος μεγαλύτερος είναι και ο κύκλος, για να έχει επαρκή κύκλο στροφής. Εκεί λοιπόν η απαίτηση είναι να περνάνε και μεγάλα μηχανήματα, όπως αστικά λεωφορεία και άλλα βαρέα οχήματα. Γι' αυτό και είναι μεγάλος ο κύκλος, και τρώει μαζί με τον δρόμο ένα κομμάτι στη γωνία του πεζοδρομίου της πλατείας Ωρολογίου».

Η παραδοχή αυτή καταδεικνύει τον ρεαλισμό της μελέτης. Για να μπορέσει ο κόμβος να εξυπηρετήσει με ασφάλεια τα αστικά και τουριστικά λεωφορεία, τα φορτηγά τροφοδοσίας και τα υπερμεγέθη οχήματα που κινούνται στον άξονα, απαιτείται η ελάχιστη αναγκαία «θυσία» τμήματος από τη γωνία του πεζοδρομίου απέναντι από το «Χαβάι». Η παρέμβαση αυτή θα συνοδευτεί από τις απαραίτητες διαμορφώσεις των πεζοδρομίων εκατέρωθεν των οδών, καθώς και από την τροποποίηση του ρυμοτομικού σχεδίου όπου κριθεί απαραίτητο.

Παράλληλα, προβλέπεται η κατασκευή ενός δεύτερου, μικρότερου υποστηρικτικού κόμβου, ο οποίος θα λειτουργήσει επικουρικά, αποσυμφορώντας τα δευτερεύοντα ρεύματα και κατευθύνοντας την κίνηση με απόλυτη ομαλότητα.

Προτεραιότητα η ασφάλεια των πεζών και η βιώσιμη κινητικότητα

Πέρα από τα οχήματα, η φιλοσοφία του έργου βάζει στο επίκεντρο τον άνθρωπο. Στις σύγχρονες ευρωπαϊκές πόλεις, οι κυκλικοί κόμβοι αποτελούν τον χρυσό κανόνα για τη μείωση των ταχυτήτων και την εξάλειψη των σοβαρών τροχαίων ατυχημάτων, καθώς αποτρέπουν τις μετωπικές συγκρούσεις και αναγκάζουν τα οχήματα σε συνεχείς, ελεγχόμενους ελιγμούς.

Στην περίπτωση της Πλατείας Ωρολογίου, ο σχεδιασμός προβλέπει σύγχρονου τύπου διαβάσεις πεζών και φωτισμό, διασφαλίζοντας ότι οι πολίτες θα μπορούν να διασχίζουν τον δρόμο χωρίς τον φόβο και την αγωνία του παρελθόντος. Όπως υπογραμμίζεται από τη δημοτική αρχή, «σκοπός είναι η ασφάλεια των πεζών και να μην υπάρχει κανένα άλλο εμπόδιο, ενώ η αγωνία θα είναι όπως να ‘ναι», παραπέμποντας στην ανάγκη άμεσης και απρόσκοπτης κίνησης σε έναν χώρο που μέχρι σήμερα παρουσίαζε έντονα σημάδια επικινδυνότητας.

Η θετική παρακαταθήκη των προηγούμενων παρεμβάσεων και οι νέες ανάγκες

Η επιλογή της κατασκευής κυκλικών κόμβων δεν αποτελεί τυχαία πρακτική. Η μέχρι τώρα εμπειρία από την κατασκευή κόμβων σε άλλα κρίσιμα σημεία της Βέροιας έχει αποδειχθεί εξαιρετικά θετική, καθώς τα έργα αυτά απέδειξαν στην πράξη ότι συμβάλλουν καταλυτικά στην εύρυθμη κυκλοφοριακή ροή, στη μείωση του χρόνου αναμονής και στην ενίσχυση της ασφάλειας των πεζών.

Βασιζόμενοι σε αυτή την επιτυχημένη παρακαταθήκη, αυξάνονται διαρκώς οι φωνές που τονίζουν ότι η δημοτική αρχή, σε στενή και αγαστή συνεργασία με την Περιφερειακή Ενότητα Ημαθίας, οφείλει να εξετάσει περαιτέρω και άλλες καίριες περιοχές όπου παρατηρείται κυκλοφοριακός φόρτος και απαιτείται άμεσα η δημιουργία κυκλικών κόμβων.

Στα επίκαιρα αυτά σημεία που χρήζουν άμεσης προσοχής περιλαμβάνονται:

- Η συμβολή στην αρχή της οδού Πιερίων (στα φανάρια), σημείο με ιδιαίτερα αυξημένη κίνηση.

- Η συμβολή των οδών Πιερίων και Πέτρουλα (στο ύψος του ζαχαροπλαστείου Special), όπου η διασταύρωση παρουσιάζει συχνά δυσκολίες ορατότητας και ροής.

- Η περιοχή στους «Λαδομύλους», έναν κόμβο στρατηγικής σημασίας για την κίνηση από και προς τα δυτικά προάστια.

- Η συμβολή της Λεωφόρου Στρατού με την οδό Θεσσαλονίκης (στα φανάρια της Κύπρου), μια από τις πλέον πολυσύχναστες πύλες εισόδου-εξόδου της πόλης.

Μια τέτοια ευρύτερη στρατηγική σχεδίασης θα μπορούσε να μεταμορφώσει συνολικά το αστικό οδικό δίκτυο, θωρακίζοντας την πόλη απέναντι στα μελλοντικά κυκλοφοριακά δεδομένα.

Ευρύτερη κυκλοφοριακή ανάσα για τη Βέροια

Η περιοχή της Πλατείας Ωρολογίου λειτουργεί ως μια αόρατη «είσοδος» και «έξοδος» κρίσιμων αστικών ροών. Συνδέει το κέντρο και την κεντρική κάθετη οδό Μητροπόλεως με πυκνοκατοικημένες ή ιστορικές συνοικίες, όπως το Τσερμένι, τα Παπάκια, αλλά και την ευρύτερη περιοχή γύρω από τη Γέφυρα της Μπαρμπούτας.

Το υφιστάμενο μοντέλο, με τους φωτεινούς σηματοδότες ή τις ανεξέλεγκτες διασταυρώσεις σε συνθήκες αιχμής, δημιουργεί αλυσιδωτές καθυστερήσεις που επεκτείνονται σε ολόκληρο το οδικό δίκτυο της πόλης. Η εφαρμογή της λύσης των κυκλικών κόμβων αναμένεται να επιφέρει πολλαπλά οφέλη:

Συνεχής ροή:Η κατάργηση ή ο περιορισμός των στάσεων διατηρεί τα οχήματα σε κίνηση, μειώνοντας δραστικά την κατανάλωση καυσίμων και, κατ' επέκταση, τις εκπομπές ρύπων (CO2) στο αστικό περιβάλλον.

Μείωση ρύπανσης και θορύβου:Λιγότερο idling (ρελαντί) σημαίνει πιο καθαρός αέρας για τους κατοίκους της περιοχής.

Εξοικονόμηση χρόνου:Οι οδηγοί που κινούνται από και προς τις γειτονιές της Ημαθίας ή το εμπορικό κέντρο θα γλιτώνουν πολύτιμο χρόνο καθημερινά.

Η οπτική της Δημοτικής Αρχής

Ο Δήμαρχος Βέροιας, κ. Κωνσταντίνος Βοργιαζίδης, έχει τονίσει κατ' επανάληψη τη σημασία τέτοιων παρεμβάσεων για την ποιότητα ζωής:

«Η Δημοτική Αρχή επενδύει σε ένα έργο ζωτικής σημασίας για την αναδιαμόρφωση της καθημερινότητας των δημοτών μας. Με τις συγκεκριμένες παρεμβάσεις αντιμετωπίζονται οι ανάγκες αστικής κινητικότητας και προσβασιμότητας στους κοινόχρηστους χώρους και σε κομβικά σημεία του κέντρου της Βέροιας».

Το επόμενο διάστημα

Μετά τη θετική γνωμοδότηση της Επιτροπής Κυκλοφοριακού Σχεδιασμού, οι Τεχνικές Υπηρεσίες του Δήμου προχωρούν στην οριστικοποίηση των λεπτομερειών της μελέτης και στον καθορισμό του χρηματοδοτικού πλαισίου. Το επόμενο διάστημα αναμένεται να ανακοινωθούν τα χρονοδιαγράμματα για την έναρξη των εργασιών, οι οποίες –παρά τις αναπόφευκτες προσωρινές δυσκολίες που θα προκαλέσει η εργοταξιακή κατάσταση στην καρδιά της πόλης– υπόσχονται να παραδώσουν στους Βεροιείς έναν σύγχρονο, ασφαλή και λειτουργικό κόμβο αντάξιο των ευρωπαϊκών προδιαγραφών αστικής κινητικότητας.

Κώστας Τσιμόπουλος / Εφημερίδα "Βέροια"