Γράφει ο
Θεολόγος Μαρμάγγελος
Με αφορμή τη συζήτηση που ανοίγει τις τελευταίες εβδομάδες σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την απαγόρευση των social media σε ανηλίκους κάτω των 15 ετών. Μια συζήτηση που, όπως προκύπτει από πρόσφατα δημοσιεύματααλλάκαιτηλεοπτικάρεπορτάζ,δεναφοράπλέονμόνοάλλες χώρες, αλλά φαίνεται να αγγίζει σύντομα και την Ελλάδα.
Υπάρχουνστιγμέςπουπιστεύουμεπως,ανκλείσουμεμιαπόρταμεδύναμη,οκόσμοςέξω θα σταματήσει. Ότι ο θόρυβος θα σωπάσει, ο κίνδυνος θα μείνει απ’ έξω, και θα είμαστε επιτέλους,ασφαλείς.
Η συζήτηση για την απαγόρευση των social media σε ανήλικους κάτω των 15 ετών γεννήθηκεακριβώςαπό αυτή τηνανάγκη:ναπροστατεύσουμε.Ναπρολάβουμε.Ναμην τρέχουμε πίσω από τις πληγές, αλλά να τις αποτρέψουμε.
Μόνοπουηπαιδικήηλικίαδενείναιδωμάτιομεκλειδαριά.Καιτοδιαδίκτυοδενείναιδρόμος που απλώς τον “μπλοκάρεις”.
Γιαέναπαιδί,ταsocialmediaείναικάτιπολύπερισσότεροαπόμιαοθόνη.Είναιηπρώτητου απόπειρα να ακουστεί, να ανήκει, να νιώσει πως κάποιος το βλέπει. Εκεί γράφει τις πρώτες λέξεις που δεν τολμά να πει φωναχτά. Εκεί ζητά επιβεβαίωση, χωρίς να ξέρει ακόμη πώς να την διαχειριστεί.Και εκεί, συχνά, πληγώνεται χωρίς να καταλάβει το γιατί.
Όσοιμιλούνυπέρτηςαπαγόρευσηςέχουνδίκιοναφοβούνται.Ταπαιδιάκάτωτων15δεν έχουνταφίλτραγιανααντέξουντησκληρότητατηςσύγκρισης,τηβίαενόςσχολίουσεένα post, την αγωνία του : «δεν είμαι αρκετός;;».
Οι αλγόριθμοι δεν έχουν συναίσθημα. Δεν σταματούν όταν βλέπουν δάκρυα αλλα “συνεχίζουν”,“πιέζουν”,“σπρώχνουν”.Καιτοπαιδίμένειμόνο,μπροστάσεμιαοθόνηπου δεν απαντά, μόνο και συχνά φοβούμενο να ζητήσει βοήθεια.
Ηαπαγόρευση,έτσιόπωςακούγεται,μοιάζειμεαγκαλιά.Μεμιααπόφασηπουλέει:«Μέχρι εδώ. Αυτό δεν σου κάνει καλό». Για πολλούς γονείς είναι μια ανάσα. Ένας τρόπος να κερδίσουν χρόνο. Να κρατήσουν τα παιδιά τους πιο προστατευμένα και ασφαλή, σε ένα κόσμο που καταλαβαίνουν και μπορούν να διαχειριστούν καλύτερα.
Αλλάηζωήσπάνιαυπακούειστουςκανόνεςμας.
Γιατίότανκλείνειςτηνπόρτα,σχεδόνπάνταανοίγειέναπαράθυρο.Έναπαιδίθαβρειτρόπο ναμπει.Μεάλληηλικία,μεξένολογαριασμό,μεμιαεφαρμογήπουοιμεγάλοιδενγνωρίζουν καν ότι υπάρχει. Και τότε, το παιδί δεν θα είναι απλώς μέσα. Θα είναι μόνο του. Χωρίς τη δυνατότηταναμιλήσει,χωρίςτοθάρροςναζητήσειβοήθεια,γιατίθαξέρειπως«δενέπρεπε να είναι εκεί».
Η απαγόρευση κάτω των 15 έχει ένα προφανές πλεονέκτημα: αναγνωρίζει ότι αυτή η ηλικία είναιευάλωτη.Ότιέναπαιδί11,12ή13ετώνχρειάζεταιόρια.Όχιελευθερίαχωρίςδίχτυ.Και αυτό είναι αλήθεια. Αλλά το ερώτημα δεν είναι μόνο αν θα απαγορεύσουμε. Είναι τι θα κάνουμε μετά.
Θα αφήσουμε τα παιδιά να επιστρέψουν στα social χωρίς κανένα εργαλείο, απλώς μεγαλύτερα; Θα τους πούμε «τώρα μπορείς» χωρίς να τους μάθουμε πώς; ή θα τα προετοιμάσουμε;Θατουςμιλήσουμεγιατηναξίατουςπριντουςτημετρήσειέναlike;Θα τους μάθουμε να φεύγουν από έναν χώρο που τους πληγώνει; Να μιλούν όταν κάτι τα τρομάζει;
Γιατί η αλήθεια είναι σκληρή αλλά απλή: δεν μπορούμε να προστατεύσουμε τα παιδιά από τονκόσμογιαπάντα.Μπορούμε,όμως,νατουςμάθουμεπώςναστέκονταιμέσασεαυτόν.
Ίσως,λοιπόν,ηαπαγόρευσηναμηνείναιλύσηαπόμόνητης.Ναείναιαπλώςμιαπαύση. Έναςχρόνοςπουμαςδίνεταιόχιγιαναξεχάσουμετοπρόβλημα,αλλάγιανακάνουμετη δύσκοληδουλειά:ναμιλήσουμεμετααδέρφιαμαςανείναιμικρότεραήναμιλήσουνμετα παιδιά τους όσοι είναι γονείς και να εξηγήσουμε, να ακούσουμε.
Ναγίνουμεπαρόντες.
Γιατίτοπαράθυροθαανοίξει.
Τοερώτημαείναιαν,όταντοπαιδίκοιτάξειέξω,θαξέρειπώςναγυρίσειπίσω—ήανθα χαθεί σε έναν κόσμο που δεν συγχωρεί την αθωότητα.
Καιαυτό,καμίααπαγόρευσηδενμπορείνατολύσειμόνητης.