Το βιβλίο του εκπαιδευτικού Μάκη Δημητράκη, «Η Βέροια χθες και σήμερα», παρουσιάζεται την Τετάρτη 21 Ιανουαρίου 2026 στις 6.30 μ.μ. στην Αντωνιάδειο Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών Βέροιας.

Ένα βιβλίο – οδοιπορικό στον χώρο και στον χρόνο, αφιερωμένο στην γενέτειρά του, την Βέροια. Όπως αναφέρει ο συγγραφέας, μέσα από τις 312 σελίδες του, επιχειρείται ένα διαχρονικό ταξίδι γνωριμίας με τη αγαπημένη του πόλη,  το οποίο απευθύνεται στους απανταχού Βεροιώτες που δεν είχαν τον χρόνο να ασχοληθούν με τη γενέτειρά τους για διάφορους λόγους ο καθένας, αλλά και σε όλους εκείνους που από επιλογή ή σύμπτωση βρέθηκαν να κατοικούν στην ημαθιώτικη πρωτεύουσα.

Για το βιβλίο που εκδόθηκε με την ευγενική χορηγία του εκδοτικού οίκου Super Course, θα μιλήσουν  ο Αναστάσιος Βασιάδης, ο Γεράσιμος Καλλιγάς και ο Ζήσης Μιχ. Πατσίκας.

Την εκδήλωση διοργανώνουν: Δήμος Βέροιας – Αντιδημαρχία Τουρισμού, ΚΕΠΑ Δ. Βέροιας και Κίνηση Ενεργών Πολιτών Βέροιας.

Της Αναστασίας Πάπαρη

Δρ Αρχιτέκτων & Πολεοδόμος / Urban Designer
Dipl., MSc, M. Phil. & PhD
(A.U.Th. & U.C.L., The Bartlett)

Έληξε προχθές η προθεσμία υποβολής των προτάσεων για την νέα περίοδο μετά το 2033 του θεσμού της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης (ΠΠΕ).

Είχαν προηγηθεί σχετικές συζητήσεις σε ανώτατο επίπεδο, καθώς και η έκδοση της Ενδιάμεσης Αξιολόγησης της δράσης "Ευρωπαϊκή Πρωτεύουσα Πολιτισμού 2020- 2033" της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία συμβάλλει ιδιαίτερα στην κατανόηση των επιτευγμάτων του θεσμού, ενώ επισημαίνονται  και τυχόν αδυναμίες, που προκύπτουν από την εφαρμογή του.
Η Οδηγία 445/2014/EU, στη βάση της οποίας επιλέγονται και διοργανώνονται οι ΠΠΕ για το διάστημα  2020 - 2033, παρουσίασε σημαντικά προβλήματα και ελλείψεις, σε σύγκριση, τόσο με τις προηγούμενες Οδηγίες (1419/1999/EC και 1622/2006/EC), όσο και με τις εξελίξεις σε διάφορους τομείς αστικής ανάπτυξης, όπως η κοινωνική συνοχή, η ψηφιακή επανάσταση και η προστασία του περιβάλλοντος.
Σε ό,τι αφορά στη μη χωρική διάσταση του θεσμού (εκδηλώσεις, δράσεις κλπ.), η επεξεργασία των ευρημάτων της Ενδιάμεσης Έκθεσης (Interim Report) για το εν λόγω διάστημα είναι, όπως και στις προηγούμενες περιόδους, πολύ αναλυτική και δεν απαιτείται περαιτέρω επεξεργασία ή κριτική.
Τη μεγαλύτερη παράλειψη στο κείμενο εντοπίζω στην απουσία σαφών απαιτήσεων και προδιαγραφών ένταξης και επεξεργασίας στον φάκελο υποψηφιότητας της χωρικής διάστασης των πόλεων, καθώς δεν υπάρχει ανθρώπινη δραστηριότητα, που να μην αφήνει ένα ίχνος, μόνιμο ή προσωρινό, στον αστικό χώρο. Αυτό κατά μείζονα λόγο αφορά στις πολιτιστικές και καλλιτεχνικές εκδηλώσεις οιασδήποτε κλίμακας, όταν αυτές συνδέονται με παρεμβάσεις στον δημόσιο χώρο (κλειστό ή ανοικτό), που συχνά φιλοξενεί εκδηλώσεις του προγράμματος της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας.
Για τον λόγο αυτό, οι παρατηρήσεις μου εστιάζονται ακριβώς στην ένταξη στα κριτήρια αξιολόγησης κυρίως της χωρικής διάστασης, στις τρεις διακριτές κλίμακες - πολεοδομική, αστική, αρχιτεκτονική. Άλλωστε, τόσο ο αστικός σχεδιασμός, όσο και η αρχιτεκτονική, είναι εξ ορισμού ταυτόχρονα και επιστήμες και τέχνες. Και μ' αυτή την διττή τους ιδιότητα θα πρέπει να συμμετέχουν στην προετοιμασία του προγράμματος της ΠΠΕ, εμπλουτίζοντας τα υφιστάμενα σήμερα κριτήρια αξιολόγησης των υποψηφίων πόλεων.
Στο πρώτο μέρος του κειμένου επισημαίνεται η αξία της χωρικής διάστασης της διοργάνωσης και η στενή σχέση της με την έννοια της 'αστικής ταυτότητας', η οποία αποτελεί κεντρικό ζητούμενο αξιολόγησης των υποψηφιοτήτων. Όπως έχω αποδείξει στην διδακτορική μου διατριβή, η σχέση του (τρισδιάστατου) δημόσιου χώρου με την 'αστική χωρική ταυτότητα' μιας πόλης, όπως αυτή μπορεί συντακτικά να προσδιορισθεί, είναι κεντρικής σημασίας για την μελέτη και ανάδειξη της ιδιαίτερης πολιτισμικής ταυτότητας μιας πόλης, άρα (θα έπρεπε να) αποτελεί προϋπόθεση 'εκ των ων ουκ άνευ' για την έναρξη κάθε υποψηφιότητας για τον θεσμό της ΠΠΕ.
Σ' αυτό το πλαίσιο και μόνο μπορεί να εκκινήσει μια συζήτηση για την ποιότητα ζωής στην πόλη, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της κοινωνικότητας, την αισθητική καλλιέργεια των κατοίκων, την ελκτικότητα των επισκεπτών, τη βιωσιμότητα των εγκαταστάσεων κ.ο.κ. Είναι επίσης η έννοια, που ανοίγει την προοπτική συγκριτικής προσέγγισης των αποτελεσμάτων εφαρμογής του θεσμού, διότι μόνο έτσι μπορεί αυτός να αξιολογηθεί συνολικά και να προταθούν περαιτέρω βελτιώσεις του.  Η προσέγγιση αυτή είναι εφαρμόσιμη ανεξάρτητα από το μέγεθος των πόλεων, από μια μητρόπολη (Αθήνα, Θεσσαλονίκη) μέχρι και μια μικρή επαρχιακή πόλη (π.χ., Ελευσίνα), ένα πλεονέκτημα, που διατηρεί η μέθοδος της Space Syntax έναντι των άλλων θεωριών χωρικής ανάλυσης.
Με το προ-απαιτούμενο της συντακτκής ανάλυσης της χωρικής οργάνωσης των υποψηφίων πόλεων, διατυπώνονται περαιτέρω προτάσεις για τη διεξαγωγή παν-ευρωπαϊκών διαγωνισμών αστικού σχεδιασμού και αρχιτεκτονικής, σύμφωνα με τις προδιαγραφές της UIA και του Συμβουλίου Ευρωπαίων Αρχιτεκτόνων (ACE), με τον πρόσθετο στόχο της περαιτέρω ενίσχυσης της αναγνωρισιμότητας του θεσμού.
Επίσης, η επέκταση των κριτηρίων αξιολόγησης θα μπορούσε να περιλαμβάνει την ικανότητα της πόλης να χειριστεί μείζονα αστικά προβλήματα, όπως η ανάδειξη και επανακατοίκηση του ιστορικού της κέντρου, η αναβάθμιση των εγκαταλειμμένων συνοικιών, η διαχείριση των οδών και πλατειών, η ένταξη των φυσικών οικοσυστημάτων στην καθημερινότητα των κατοίκων, η ενίσχυση της κοινωνικότητας μέσω ειδικά σχεδιασμένων δημοσίων χώρων, ο μετριασμός των ακραίων κλιματικών φαινομένων κ. ά.
Ένα τρίτο κριτήριο σ'αυτή την ενότητα θα ήταν η αποδεδειγμένη βούληση της πόλης να υλοποιήσει τα ισχύοντα πολεοδομικά και αστικά της σχέδια, επικαιροποιώντας τα με τα νέα κεφάλαια της προστασίας του αστικού και περιαστικού περιβάλλοντος, της ψηφιοποίησης των υπηρεσιών της προς τους πολίτες, η δημιουργία δικτύων με άλλες ευρωπαϊκές πόλεις με στόχο την επίλυση εξειδικευμένων θεμάτων κ. ά.
Οι προτάσεις μου επεκτείνονται και στα ήδη θεσπισμένα κριτήρια αξιολόγησης, όπως η 'Ευρωπαϊκή διάσταση': ένα δυσνόητο θέμα για πολλές υποψήφιες πόλεις, το οποίο, με τη βοήθεια της ΕΕ μπορεί να στηριχθεί σε εκπαιδευτικό ή άλλο υλικό ανταλλαγής πληροφορίας, για το τι 'είναι' Ευρώπη και Ευρωπαϊκή Ένωση, πώς έφθασε να είναι οργανωμένη σήμερα, ποιά κοινά 'νήματα' διαπερνούν το πολιτισμικό απόθεμα των ευρωπαϊκών χωρών και τι είδους διαφοροποιήσεις και μεταμορφώσεις υπέστησαν σ' αυτό το 'ταξίδι' τους από την μια Ευρωπαϊκή πόλη στην άλλη. Π.χ., ποιά τα θετικά και τα αρνητικά της Μοντέρνας Πολεοδομίας και πώς αυτή επηρέασε - και επηρεάζει ακόμη και σήμερα - την ανάπτυξη των ευρωπαϊκών πόλεων, ή πώς  το κίνημα του Ρομαντισμού οδήγησεσε νέες μορφές εικαστικής έκφρασης και ποιά η σχέση του με τον Διαφωτισμό.
Ένα άλλο σημαντικό θέμα είναι η 'Παρακαταθήκη' του θεσμού. Τα κριτήρια αξιολόγησης ήδη περιλαμβάνουν αυτή την παράμετρο, αλλά περιορίζονται στην α-χωρική διάσταση, π.χ., τη δημιουργία ενός νέου μουσικού σχήματος. Όμως, πολλές από τις πόλεις που λαμβάνουν το χρίσμα, δεν διαθέτουν κατάλληλες υποδομές και σε κάθε περίπτωση, ο θεσμός θα πρέπει να ενθαρρύνει καινοτόμες χωρικές παρεμβάσεις, όπως, π.χ., ένα νέο δίκτυο πεζοδρόμων στο οποίο αρθρώνονται οργανωμένοι χώροι στάθμευσης, παρκάκια 'τσέπης', α[ποκατάσταση συνόλου - μετώπων κτηρίων με ενδιαφέρουσα μορφολογία, ή μια νέα πολιτιστική υποδομή με προδιαγραφές μηδενικών ρύπων, μηδενικής κατανάλωσης ενέργειας και μέγιστης ανακύκλωσης των παραγόμενων αποβλήτων (LEED Platina Award?).
Προτείνω επίσης την αύξηση του αριθμού των μελών της Ομάδας Αξιολόγησης από 10 σε 15, καθώς ο φόρτος εργασίας έχει αυξηθεί δραματικά με την αύξηση του αριθμού των υποψηφίων πόλεων. Στο νέο panel ο αριθμός των πολεοδόμων και των αρχιτεκτόνων θα πρέπει να αυξηθεί, σε συμφωνία με όσα εκτέθηκαν παραπάνω.
Ολοκληρώνοντας, προτείνω 
* Τη δημιουργία μιας ενιαίας ψηφιακής πλατφόρμας, που θα περιλαμβάνει όλη την πληροφορία για τις ΠΠΕ, από τις προηγούμενες, μέχρι και όσες έχουν πρόσφατα αναδειχθεί, ένα αποθετήριο για τους φακέλους υποψηφιότητας, τις αξιολογήσεις πριν και μετά τον θεσμό, τις ερευνητικές εργασίες που έχουν δημοσιευθεί, τα επίσημα κείμενα της ΕΕ (οδηγίες, αξιολογήσεις κλπ.), όπου κάθε πόλη και κάθε ενδιαφερόμενος θα μπορεί να ανατρέχει για οποιαδήποτε σχετική πληροφορία. Η πλατφόρμα θα ενημερώνεται από όλες τις σχετικές πολιτικές της ΕΕ για τις πόλεις.
* Τη διοργάνωση ανά διετία ενός Συνεδρίου στην Ελλάδα για τις Πολιτιστικές Πρωτεύουσες της Ευρώπης, για την παρουσίαση ερευνητικών επιτευγμάτων και σημαντικών εφαρμογών από τις πόλεις - ΠΠΕ. Η χώρα μας το δικαιούται, ως γενέτειρα του θεσμού.

Για όσους ενδιαφέρονται, ακολουθεί το πρωτότυπο κείμενο, που εστάλη στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή:
ttps://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7418726545785044993/

Οι καρδιακοί δείκτες είναι βιοχημικές εξετάσεις αίματος που βοηθούν στη διάγνωση βλάβης του μυοκαρδίου, κυρίως σε ύποπτο έμφραγμα, αλλά και στη διερεύνηση της καρδιακής ανεπάρκειας.
Ο πιο αξιόπιστος δείκτης είναι η high-sensitivity τροπονίνη (hs-Troponin). Αυξάνει 3–6 ώρες μετά τη βλάβη, παραμένει αυξημένη έως 14 ημέρες και αποτελεί το χρυσό πρότυπο για τη διάγνωση του εμφράγματος. Για τον λόγο αυτό συχνά απαιτείται επανέλεγχος με δεύτερη αιμοληψία λίγες ώρες μετά την πρώτη.
Η CK-MB αυξάνει επίσης νωρίς και επανέρχεται στα φυσιολογικά μέσα σε 48–72 ώρες, γεγονός που την καθιστά χρήσιμη στη διάγνωση επανεμφράγματος.
Η ολική CK είναι λιγότερο ειδική, καθώς μπορεί να αυξηθεί και σε μυϊκές κακώσεις ή έντονη άσκηση.
Η NT-proBNP είναι δείκτης καρδιακής ανεπάρκειας, αντανακλά τη διάταση των καρδιακών κοιλιών και είναι ιδιαίτερα χρήσιμη στη διερεύνηση δύσπνοιας αγνώστου αιτιολογίας.
Οι καρδιακοί δείκτες αξιολογούνται πάντα σε συνδυασμό με τα συμπτώματα, το ηλεκτροκαρδιογράφημα και τα απεικονιστικά ευρήματα, υπό την καθοδήγηση καρδιολόγου.

📍 Οι εξετάσεις πραγματοποιούνται με απλή αιμοληψία στο ιατρείο μας στη Βέροια, με αξιόπιστα αποτελέσματα σε λιγότερο από 60 λεπτά, γιατί η καρδιά μας δεν μπορεί να περιμένει.
Μικροβιολογικά εργαστήρια Almatest Πέτρος Θεμελής Βέροια-Μακροχώρι
2331029723 & 2331505088

Έγινε ο ετήσιος χορός του Χορευτικού Ομίλου Βέροιας στο κέντρο ‘ΕΛΙΑ’ στη Βέροια το Σάββατο το βράδυ στις 17.01.2026.

Ο χορός σημείωσε μεγάλη επιτυχία και το κέφι άναψε για τα καλά με τη περιφημη καμπανία του Πέτρου Καρατζόβαλη από τη Γουμένισσα.

Οι χορευτές, τα μέλη και οι φίλοι του Ομίλου είχαν την ευκαιρία να διασκεδάσουν όλοι μαζί και να αλληλοευχηθούν για υγεία και  πολύ χορό στη νέα χρονιά.

Μοιράστηκαν βασιλοπιτάκια, καθώς  και δώρα μετά απο κλήρωση με τη φρόντιδα του χοροδιδασκάλου Τσιαμήτρου Γιάννη, ο οποίος ευχήθηκε  και ευχαρίστησε όλους τόσο για την αθρόα προσέλευσή τους στην εκδήλωση όσο και τη μεγάλη συμμετοχή τους στα μαθήματα παραδοσιακού χορού που γίνονται κάθε Δευτέρα και Τετάρτη στο 8ο Δημοτικό Σχολείο Βέροιας στον Προμηθέα (7μμ-9μμ).  

Σε μια ζεστή και ιδιαίτερα συγκινητική ατμόσφαιρα πραγματοποιήθηκε η κοπή της βασιλόπιτας του Αθλητικού Σωματείου ΑμεΑΝ. Ημαθίας ΑΙΓΕΣ ΒΕΡΓΙΝΑ, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας νέας χρονιάς γεμάτης όραμα, δύναμη και κοινό στόχο: έναν αθλητισμό χωρίς εμπόδια.

Η παρουσία εκλεκτών προσκεκλημένων και θεσμικών εκπροσώπων τίμησε την εκδήλωσή μας και ανέδειξε τη διαχρονική στήριξη προς το έργο και τις αξίες του σωματείου.

Μαζί μας βρέθηκαν:
• Ο κ. ΑναστάσιοςΜπαρτζώκας, ΒουλευτήςΝ.Δ.
• Η Εκπρόσωποςτου Αντιπεριφερειάρχη Ημαθίας κα Ιωάννα Γκουτζιλίκα
• Η κα Συρμούλα Τζήμα-Τόπη, Περιφερειακή Σύμβουλος Ημαθίας
• Η κα Λίνα Τουπεκτσή, Πολιτεύτρια με τη Ν.Δ.
• Ο Αντιδήμαρχος Αθλητισμού Δ. Βέροιας, κ. ΜιχάληςΤζαφερόπουλος
• Εκπρόσωποι του Δημάρχου Βέροιας

Ένας ολόλευκος πίνακας σαν από ταινία ξεπροβάλλει μπρος τα μάτια  μας.

Στην καρδιά αυτού του σκηνικού  η  σκηνοθέτης  φύση  φιλοτέχνησε  για αιώνες  τώρα  ένα  απίθανο  ζωγραφικό  πίνακα  με  εικόνες  και αισθήσεις.

Μάρτυρες  αυτής  της  πανέμορφης  σκηνής   oι φίλοι ορειβάτες συνεχίζουμε  μαγεμένοι  να  οδοιπορούμε  μέσα  στο χιονισμένο τοπίο του Χειμώνα.

Φύγαμε χωρίς βιασύνη από την Βέροια  πρωινό Κυριακής στις 8 η ώρα για ορειβασία κοντά στην γειτονιά μας  στο Ξηρολίβαδο, στην κορυφή Στουρνάρι.

Ανεβαίνουμε τον φιδωτό δρόμο,  δρόμος  πνιγμένος στην κυριολεξία από πυκνό δάσος  οξιάς και  ο παγωμένος δρόμος  μας ταλαιπωρεί στην οδήγηση..

Μετά από μια διαδρομή  30 λεπτών φθάσαμε στο Ξηρολίβαδο.  Σαν από παραμύθι   ντυμένο με τον άσπρο μανδύα του χιονιού το χωριό ξεπροβάλλει,  μέσα  σε πυκνή ομίχλη.

Φορτισμένη η πλαγιά του χωριού από την ιστορία, μας υποδέχεται μέσα στην πρωινή καταχνιά, έρημο από κίνηση και ανθρώπους.

Τα τελευταία χρόνια έχουν χτιστεί και μερικά πέτρινα σπίτια σημάδι ευημερίας. Παλιά  έχτιζαν τις πέτρες γιατί μόνο πέτρες είχαν, τις έκοβαν, τις μετέφεραν με μουλάρια, σιγά – σιγά τις πελεκούσαν  και   όταν είχε καλό καιρό την άνοιξη και τα καλοκαίρια  συνέχιζαν το κτίσιμο.

Σε γνωστό έγγραφο του τουρκικού ιεροδικείου της Βέροιας το Ξηρολίβαδο μνημονεύεται  πολλές φορές από το 1640.

Οι Τούρκοι περιστασιακά το αποκαλούσαν Ουζούντζιοβα ή και Άνω Ουζουντζά. Ο περίφημος Γάλλος περιηγητής Μπουκαμβίλ που πέρασε από το τότε κατεστραμμένο χωριό το 1806 αναφέρεται για το όρος Ξηρολίβαδο  και για το χωριό που ήταν κτισμένο σε μια κοιλάδα 4 λευγών κατοικημένο από Τούρκους κονιάρηδες. Το χωριό με το ίδιο όνομα αναφέρεται και σε δημοτικά τραγούδια, όπως σε ένα που εξιστορεί εκστρατεία του περίφημου Νικοτσάρα.

Οι κάτοικοι συμμετείχαν στην επανάσταση του 1821.

Σπουδαίος αγωνιστής ήταν ο Απόστολος ( Λιόλιος) Ξηρολιβαδιώτης γαμπρός του Μάρκου Μπότσαρη καθώς παντρεύτηκε την αδελφή του Δέσπω.

Μετά την καταστροφή της Νάουσας  το 1822. Τα στρατεύματα του Εμπού Λουμπούτ, επιδόθηκαν σε συστηματική καταστροφή των χωριών του Βέρμιου μεταξύ των οποίων και το Ξηρολίβαδο. Όσοι γλίτωσαν από τον άγριο θάνατο σύρθηκαν  στα σκλαβοπάζαρα της Ανατολής.

Έτσι  όταν οι πρόγονοι των σημερινών βλαχόφωνων κατοίκων εγκαταστάθηκαν στο Ξηρολίβαδο, ο παλιότερος οικισμός ήταν έρημος και ερειπωμένος. Το όνομα Ξηρολίβαδο διατήρησαν και οι κτηνοτρόφοι μετά την εγκατάσταση τους στο Βέρμιο, προερχόμενοι από τα βλαχοχώρια της Πίνδου.

Με το που αφήσαμε τα αυτοκίνητα το τοπίο χιονισμένο  και χωρίς να το καταλάβουμε γρήγορα  βρεθήκαμε μέσα  σε πυκνό δάσος.

Ντυμένοι  με ζεστά ρούχα σε ένα μονοπάτι πλημμυρισμένο από φρέσκο χιόνι  του χειμώνα  ορειβατούμε απαλά σε αυτή την ηρεμία της φύσης.

Το μονοπάτι ανεβαίνει ομαλά μέσα από  δάσος οξιάς, χιονισμένη γη, πεσμένα φύλλα  και απόλυτη ησυχία, τώρα χιονίζει αθόρυβα.

Η εικόνα που απλώνεται γύρω τους διαφέρει ελάχιστα από τους πρώτους οδοιπόρους βλάχους  που ήρθαν από τα Γρεβενά το 1840.

Σταματούμε, αφουγκραζόμαστε την ησυχία του δάσους. Μόλις που ακούγεται ο αέρας, οι  αισθήσεις μας χαλαρές  και αφηνόμαστε έστω για λίγα λεπτά.

Η ώρα περνά γρήγορα στην αγκαλιά της γοητευτικής φύσης, το χιόνι όμως  δεν  μας   χαλάει την διάθεση, μας ηρεμεί.

 Σύννεφα κυνηγημένα, χρώματα  λευκά,  σκιές που  αλλάζουν κάθε στιγμή, δεν μας αφήνουν περιθώρια να αναλογισθούμε τον δύσκολο καιρό της ημέρας.

Τώρα μονοπάτι ανηφορικό μόνοι εμείς 5 φίλοι ορειβάτες και η ησυχία του δάσους, βελανιδιές  και οξιές.

Οδοιπορούμε  για περισσότερο από 60 λεπτά της ώρας, φτάσαμε σε ξέφωτο γυμνό από  δένδρα, μόνο χαμηλή βλάστηση, θάμνοι και χιόνι παντού.

Με την συνοδεία κάποιων πουλιών συνεχίζουμε.

Η ομίχλη που απλώνεται παντού και σκεπάζει με τον λευκό μανδύα της τα πάντα τριγύρω μας δημιουργεί  ένα αίσθημα απαισιοδοξίας.

 Πήραμε την βουνοπλαγιά με πυκνή ομίχλη και χωρίς καθόλου ορειβατικά σημάδια, δεκάδες κοχύλια –σαλιγκάρια του βουνού στην πρωινή δροσιά μαζί με κίτρινα αγριολούλουδα  ( κρόκοι) μας καλωσορίζουν.

Οδοιπορούμε  στον δασικό δρόμο μονοπάτι ανηφορικό.

Κάτω από συνεχή ομίχλη ανηφορίζουμε την βουνοπλαγιά μέσα από πυκνό δάσος οξιάς. Ένα βουβό αεράκι σαν ψίθυρος, μας μιλά για τον χειμώνα που ακόμη  καλά κρατεί.

Πήραμε πορεία δεξιά, ψηλά δένδρα  ορίζουν το μοναδικό δάσος που στεγάζει πλήθος από ζώα και πουλιά. Τριγύρω μακριά, χιονισμένα βουνά και λιβάδια, πανόραμα θεϊκό.

 Στο βάθος  το Ξηρολίβαδο και τριγύρω οι άλλες βουνοκορφές. Άφήσαμε το δάσος , τώρα τοπίο γυμνό από δένδρα. Ανεβαίνοντας ψηλότερα ο καιρός αγριεύει, τα μακριά σύννεφα πλησιάζουν απειλητικά γίνονται ομίχλη αδιαπέραστη.

Ορειβατούμε στην απότομη βουνοπλαγιά λίγο πριν την κορυφή χιόνι πολύ μας δυσκολεύει, βαθιές ανάσες βήματα αργά, η συντροφιά πήρε απόφαση να γυρίσει πίσω χωρίς να ανεβούμε στην κορυφή. 

  Τώρα τοπίο χιονόλευκο και λαμπερό κάτω χαμηλά σύννεφα και ομίχλη . Από εδώ ψηλά, θαυμάζουμε την ομορφιά των γύρω βουνοκορφών.

Ένα σύννεφο  ομίχλης  μας οδηγεί  απαλά στο μονοπάτι της επιστροφής, η επιστροφή γίνεται από την άλλη πλευρά της βουνοκορφής.

 Μέσα από πυκνό δάσος οξιάς, με συντροφιά   το απόλυτο λευκό  συνεχίζουμε την κατάβαση.

Η κατάβαση γίνεται μέσα από πευκοδάσος. Το μονοπάτι φιδοσέρνεται ανάμεσα από κωνοφόρα, πεύκα  οξιές και χιόνι αρκετό,.

Η πυκνή βλάστηση το πολύ χιόνι και το κατηφορικό σημείο του βουνού καταπονεί λίγο περισσότερο τα πόδια μας, ο αέρας ανάλαφρος η αύρα του χιονισμένου τοπίου μεθυστική.

Χαμηλότερα ο καιρός ηρεμεί και η κατάβαση μας γίνεται χωρίς δυσκολία. Συνεχίζουμε  με μόνη συντροφιά τους ήχους του δάσους

Ο  γυρισμός  τώρα γίνεται από τον δασικό δρόμο, η ομίχλη ακόμη καλά κρατεί.

Δεκάδες  πουλιά συνεχίζουν  αδιάκοπα  τoπέταγμα τους.

Μαγευτική η σημερινή μας  περιπλάνηση σαν μηχανή που σε οδηγεί πίσω στο χρόνο, στην εποχή που το Ξηρορολίβαδο ήταν σταυροδρόμι καραβανιών .

Η φύση είναι εδώ αφιερώστε της  λίγο χρόνο για να ακούσετε τον ψίθυρο της όλες τις ώρες της ημέρας.

Επιστροφή  μεσημέρι στην τσιμεντένια πόλη  που ζει  στον δικό της ρυθμό.

Για τους Ορειβάτες Βέροιας

Τσιαμούρας Νικόλαος

Με αθρόα προσέλευση και μεγάλη επιτυχία διοργανώθηκε στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Σκύδρας, το Σάββατο 17 Ιανουαρίου 2026, η παρουσίαση του βιβλίου του Γιάννη Σταματιάδη  με τίτλο «Η Ελλάδα στον 20ό αιώνα 1879-2019».

Σύμφωνα με το βιογραφικό του ο Γιάννης Σταματιάδης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη την 1 Σεπτεμβρίου 2007 και μεγάλωσε στο Μελίσσι του Δήμου Πέλλας. Είναι γιος του Αβραάμ Σταματιάδη και της Χαρούλας Σαββίδου κι έχει έναν δίδυμο αδερφό, τον Στέφανο. Από πολύ μικρή ηλικία έδειχνε ιδιαίτερη αγάπη για την Ιστορία, αρχικά την ελληνική κι αργότερα την παγκόσμια. Η αγάπη του αυτή τον οδήγησε στο εγχείρημα της συγγραφής του προαναφερόμενου βιβλίου στα 16 του χρόνια, έπειτα από διαρκή έρευνα. Με διακοπή ενός περίπου χρόνου, λόγω προετοιμασίας του για τις πανελλήνιες εξετάσεις, ολοκλήρωσε τη συγγραφή στα 18 του. Σήμερα είναι φοιτητής στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Στο βιβλίο του ιστοριογραφεί σημαντικά κεφάλαια της νεότερης πορείας του έθνους μας:

Από την κατάσταση στην Ελλάδα στα τέλη του 19^ου αιώνα και τον Μακεδονικό Αγώνα, από τον Στρατιωτικό Σύνδεσμο στην πρωθυπουργία του Ελευθερίου Βενιζέλου, την πολεμική περίοδο 1912-22 και τον Εθνικό Διχασμό, τη Μικρασιατική Εκστρατεία, την κατάσταση στη χώρα μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, το καθεστώς της 4^ης Αυγούστου, τους Παγκόσμιους Πολέμους,  την Εθνική Αντίσταση, τον Εμφύλιο Πόλεμο, την πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα από το 1950 έως το 1959 κι από το 1960 έως το 1967, το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967 και τη δικτατορία, τη Μεταπολίτευση, τη δεκαετία 1981-1990, την περίοδο από το 1990 έως την οικονομική κρίση του 2009, φτάνοντας μέχρι το 2019.

Στο εισαγωγικό μέρος της βιβλιοπαρουσίασης η Δήμαρχος Σκύδρας Κατερίνα Ιγνατιάδου στο χαιρετισμό της, μετά το καλωσόρισμα και τις ευχές της, αναφέρθηκε στον συγγραφέα τονίζοντας ότι το βιβλίο του είναι ένα έργο σημαντικό λαμβάνοντας υπόψη  τη νεαρή ηλικία του και τις απαιτήσεις της συγγραφής.

Το έργο του Γιάννη Σταματιάδη αποτελεί μια ευκαιρία να διαβάσουμε ή να ξαναδιαβάσουμε, να μελετήσουμε ή να ξαναμελετήσουμε τη νεότερη ιστορία μας. Είναι μια ευκαιρία για ενισχύσουμε την αυτογνωσία μας, να διδαχθούμε από την ιστορία μας και να μην ξεχνάμε, υπογράμμισε η Δήμαρχος.

Συνέχισε λέγοντας ότι ο ως Δήμος, ως Δημοτική Αρχή υλοποιούμε, στηρίζουμε και προάγουμε πρωτοβουλίες, ενέργειες και προγράμματα που προάγουν την παιδεία, την εκπαίδευση, τον πολιτισμό σε συνεργασία με την κοινωνία μας.

Ολοκλήρωσε συγχαίροντας τον συγγραφέα κι ευχαριστώντας τους ομιλητές, τους γονείς του, τους συντελεστές της εκδήλωσης κι όλους τους συμμετέχοντες.

Ομιλητές στη βιβλιοπαρουσίαση ήταν οι αξιότιμοι:

Χρήστος Ζηκούλης, συγγραφέας

Γιώργος Ζωγράφος, φιλόλογος– ιδιοκτήτης φροντιστηρίου

Μιχάλης Χατζησαββίδης, συνταξιούχος δάσκαλος.

Στις ομιλίες τους αναφέρθηκαν στη γνωριμία τους και στην προσωπικότητα του συγγραφέα, στη σημαντικότητα του βιβλίου του επισημαίνοντας ότι πέτυχε το σκοπό του στο να μας παρουσιάσει ένα χρήσιμο βιβλίο για τη γνώση της νεότερης ιστορίας της πατρίδας μας. Παράλληλα οι ομιλητές τοποθετήθηκαν στα γενικότερα θέματα της ιστορίας ως επιστήμης και ως σχολικού μαθήματος.

Συντονίστρια – παρουσιάστρια της εκδήλωσης ήταν η Βάσω Σεϊρέκα.

Η εισαγωγική μουσική υποδοχή έγινε από τον λυράρη Άρη Μιχαηλίδη.

Ο Γιάννης Σταματιάδης είναι ένα παράδειγμα όχι μόνον για τους συνομηλίκους του αλλά και για όλους μας, είπε η Δήμαρχος, απονέμοντάς του την αναμνηστική, τιμητική πλακέτα, υπενθυμίζοντας με την ευκαιρία προηγούμενες δηλώσεις της  για τη σημασία της διάσωσης, ανάδειξης και διδασκαλίας της τοπικής μας ιστορίας  προτρέποντας τον συγγραφέα μας να ασχοληθεί και μ΄αυτήν.

Ο συγγραφέας ευχαρίστησε όλους όσοι τον τίμησαν με την παρουσία τους, ευχαρίστησε τον εκδοτικό οίκο, τους ομιλητές και την οικογένειά του δηλώνοντας ταυτόχρονα ότι θα υπάρχει και συνέχεια σ΄αυτό που έχει ξεκινήσει.

Δρ. Κωνσταντίνος Π. Μπαλωμένος

Πολιτικός Επιστήμονας – Διεθνολόγος

Όπως έχω επισημάνει σε προηγούμενο άρθρο μου, με τίτλο «Αναζήτηση πορείας σε έναν κόσμο που αναδιατάσσεται» (10/3/2025), το πολυμερές σύστημα παγκόσμιας διακυβέρνησης, το οποίο κυριάρχησε στις διεθνείς σχέσεις για σχεδόν οκτώ δεκαετίες, τίθεται πλέον υπό αμφισβήτηση.

Συγκεκριμένα, η  έως τώρα βασισμένη σε κανόνες διεθνής τάξη απαξιώνεται στην πράξη, υπέρ του δίκαιου του ισχυρού, καθώς οι ισχυροί δρώντες αναπροσαρμόζουν τις στρατηγικές τους με γνώμονα τα άμεσα γεωπολιτικά και οικονομικά τους συμφέροντα.

Τα τελευταία γεγονότα – η αμερικανική επέμβαση στη Βενεζουέλα και  η ένταση μεταξύ των ΗΠΑ και χωρών της Λατινικής Αμερικής (Κολομβία, Κούβα, Μεξικό),η συζήτηση περί προσάρτησης της Γροιλανδίας, η κλιμακούμενη αντιπαράθεση με το Ιράν, το αδιέξοδο στην Ουκρανία και η εύθραυστη ισορροπία στη Μέση Ανατολή – δεν συνιστούν μεμονωμένες κρίσεις.

Αντιθέτως, αποτελούν συστημικά συμπτώματα μιας βαθύτερης μετάβασης, κατά την οποία οι ισορροπίες ισχύος επανακαθορίζονται και οι κανόνες που ίσχυσαν επί δεκαετίες επανεξετάζονται όχι θεωρητικά, αλλά στην πράξη επί του γεωπολιτικού πεδίου.

Καθίσταται πλέον σαφές ότι βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια νέα πραγματικότητα, όπου η σταθερότητα δεν θεωρείται δεδομένη και η διεθνής τάξη δεν εδράζεται στους κανόνες του διεθνούς δικαίου, αλλά εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από τα γεωπολιτικά συμφέροντα των ισχυρών δρώντων.

Παρά την έντονη κριτική προς τη στρατηγική του Προέδρου Τράμπ, οι επιλογές της αμερικανικής διοίκησης δεν μπορούν να χαρακτηριστούν ούτε απρόβλεπτες ούτε αποκομμένες από ένα συνεκτικό στρατηγικό πλαίσιο.

Αντίθετα, αποτελούν μια συνειδητή αναπροσαρμογή προτεραιοτήτων, προσαρμοσμένη στις νέες συνθήκες του διεθνούς ανταγωνισμού.

Η προσέγγιση αυτή αποτυπώνεται στην πρόσφατα δημοσιευμένη Εθνική Στρατηγική Ασφάλειας των ΗΠΑ, η οποία περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο η Ουάσιγκτον αντιλαμβάνεται το διεθνές περιβάλλον και τον ρόλο της σε αυτό.

Σε αυτήν καταγράφεται με σαφήνεια ότι η αμερικανική στήριξη προς συμμάχους δεν είναι πλέον άνευ όρων, αλλά συνδέεται με αυξημένες αμυντικές δαπάνες, ανάληψη μεγαλύτερης περιφερειακής ευθύνης, ευθυγράμμιση σε εξαγωγικούς ελέγχους και συμμετοχή στη διασφάλιση κρίσιμων εφοδιαστικών αλυσίδων.

Η υπόθεση της Βενεζουέλας είναι ενδεικτική. Η Ουάσιγκτον επαναφέρει στην πράξη τη λογική των σφαιρών επιρροής και προσαρμόζει το Δόγμα Μονρόε στις σημερινές γεωπολιτικές και οικονομικές συνθήκες, ώστε να διασφαλίσει ότι το Δυτικό Ημισφαίριο θα παραμείνει επαρκώς σταθερό και επαρκώς διακυβερνήσιμο.

Το μήνυμα του Προέδρου Τράμπ είναι σαφές: όταν διακυβεύονται ζωτικά αμερικανικά συμφέροντα, όπως η ενεργειακή ασφάλεια, ο έλεγχος των μεταναστευτικών ροών ή η αποτροπή της διείσδυσης ανταγωνιστικών δυνάμεων, η εφαρμογή των κανόνων του Διεθνούς Δικαίου δεν λειτουργεί ως δεσμευτικό πλαίσιο, αλλά υποτάσσεται στις απαιτήσεις της εθνικής ισχύος και ασφάλειας.

Το κρίσιμο ερώτημα, όμως, δεν είναι τι κάνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά τι σημαίνουν όλα αυτά για την Ελλάδα.

Για να δοθεί μια ουσιαστική απάντηση στο ανωτέρω κρίσιμο ερώτημα, δεν αρκεί η παρατήρηση των διεθνών εξελίξεων. Απαιτείται μια νηφάλια και ολιστική στρατηγική ανάλυση του διεθνούς περιβάλλοντος, η σαφής αποτύπωση της σημερινής θέσης της χώρας και ο προσδιορισμός του στρατηγικού ρόλου που πρέπει να διαδραματίσει η Ελλάδα, για να προστατευτούν τα εθνικά συμφέροντα και να ενισχυθεί η ασφάλειά της, σε έναν κόσμο που όλο και περισσότερο κυριαρχεί το δίκαιο του ισχυρού.

Στο πλαίσιο αυτό, απαιτείται εθνική συναίνεση και η απόσυρση των ζητημάτων εξωτερικής πολιτικής από την ατζέντα της πολιτικής αντιπαράθεσης όπου κυριαρχεί ο λαϊκισμός, ο μηδενισμός των πάντων και οι μικροπολιτικές σκοπιμότητες για την επιδίωξη πρόσκαιρου κομματικού οφέλους. 

Για του λόγου το αληθές, χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περίπτωση της Βενεζουέλας, όπου σύσσωμη η αντιπολίτευση ασχολήθηκε με την άσκηση κριτικής στη δήλωση του Πρωθυπουργού και όχι στην κριτική ανάλυση και αξιολόγηση της επέμβασης των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα.

Παρά την ορθή ανάγνωση των διεθνών εξελίξεων από τον Πρωθυπουργό κ. Κυριάκο Μητσοτάκη και τους διαμορφωτές της εξωτερικής πολιτικής της χώρας, καθώς και την προσπάθεια προσαρμογής της εθνικής στρατηγικής ώστε να ενισχυθεί η θέση της Ελλάδας στις ζώνες επιρροής των μεγάλων δυνάμεων, σύσσωμη η ελληνική αντιπολίτευση επέλεξε να επικεντρωθεί σε μικροκομματικές και λαϊκίστικες αντιδράσεις.

Επίκεντρο αυτών των αντιδράσεων ήταν η αμφισβήτηση της δήλωσης του Πρωθυπουργού σχετικά με τη στήριξη της Ελλάδας στη στρατηγική του Προέδρου Τραμπ στη Βενεζουέλα.

Οι επικρίσεις αυτέςενδέχεται να αποδίδουν πρόσκαιρα πολιτικά οφέλη στις δυνάμεις που τις υιοθετούν, υπονομεύουν όμως τη στρατηγική αξιοπιστία της χώρας και πλήττουν ευθέως τα εθνικά συμφέροντα.

Στη λογική αυτής της στείρας και άγονης αντιπαράθεσης, αγνοήθηκε ότι η δήλωση του κ. Κυριάκου Μητσοτάκη υπηρετεί την εθνική στρατηγική και τον διεθνή ρόλο της Ελλάδας, ενισχύει τις διμερείς σχέσεις με κρίσιμους συμμάχους και συμβάλλει στην προάσπιση των ζωτικών ελληνικών συμφερόντων, από την ενεργειακή ασφάλεια μέχρι την περιφερειακή σταθερότητα.

Στο πλαίσιο της κομματικής αντιπαράθεσης και στρέβλωσης της πραγματικότητας, παραβλέπεται συστηματικά ότι η χώρα οφείλει να μετατρέψει τις διεθνείς προκλήσεις σε στρατηγικό πλεονέκτημα για να εδραιώσει τη θέση της σε έναν κόσμο όπου το δίκαιο του ισχυρού καθορίζει πλέον τις εξελίξεις.

Η περίπτωση της Βενεζουέλας δεν μπορεί να αναλυθεί αποκλειστικά ως ζήτημα εσωτερικής πολιτικής ή ως μια ακόμη κρίση διακυβέρνησης στη Λατινική Αμερική.

Η Βενεζουέλα έχει εξελιχθεί σε μια περιφερειακή εστία ανασφάλειας, η οποία υπονομεύει άμεσα τη σταθερότητα και ασφάλεια του Δυτικού Ημισφαιρίου.

Συγκεκριμένα, το αυταρχικό καθεστώς Μαδούρο έχει κατηγορηθεί από την αντιπολίτευση της χώρας και τη διεθνή κοινότητα για εκλογική νοθεία στις εκλογές του 2024, πολιτική βία, συστηματική καταστολή της αντιπολίτευσης και την ύπαρξη χιλιάδων πολιτικών κρατούμενων.

Επιπλέον, αποτελεί τον κύριο υπονομευτή των εθνικών συμφερόντων των ΗΠΑ και των κρίσιμων αμερικανικών προτεραιοτήτων ασφαλείας (εργαλειοποίηση της παράνομης μετανάστευσης, διακρατικό οργανωμένο έγκλημα, διακίνηση ναρκωτικών προς τις Ηνωμένες Πολιτείες κ.λπ.).

Παράλληλα, έχει αναδειχθεί σε κόμβο ευρύτερων διακρατικών εγκληματικών δραστηριοτήτων, όπως η παράνομη εξόρυξη και εκμετάλλευση φυσικών πόρων, η διακίνηση όπλων, το ξέπλυμα χρήματος, η εμπορία ανθρώπων και η στήριξη τρομοκρατικών οργανώσεων όπως η Χεζμπολάχ, η οποία πολλάκις έχει λάβει χρηματοδότηση και υποστήριξη για την υλοποίηση των δράσεών της.

Υπό το πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να γίνει κατανοητό στην Ελλάδα, ότι η επίκληση του Διεθνούς Δικαίου δεν μπορεί να είναι αποσπασματική ούτε να ενεργοποιείται επιλεκτικά, ανάλογα με το ποιος ασκεί ισχύ στο διεθνές σύστημα ή ποια συγκυρία εξυπηρετεί εσωτερικές πολιτικές σκοπιμότητες.

Το Διεθνές Δίκαιο δεν αποτελεί αυτόνομο υποκατάστατο στρατηγικής,αλλά εργαλείο στρατηγικής σταθερότητας, το οποίο οφείλει να εντάσσεται σε ένα συνεκτικό πλαίσιο εξωτερικής πολιτικής που λαμβάνει υπόψη τον πραγματικό συσχετισμό δυνάμεων και τις ζωτικές προτεραιότητες ασφαλείας της χώρας.

Διαφορετικά, δεν πρόκειται για υπεράσπιση αρχών, αλλά για ευκαιριακή εργαλειοποίησή τους, με κόστος τη διεθνή αξιοπιστία και τη στρατηγική συνοχή της Ελλάδας.

Το κρίσιμο ερώτημα συνεπώς, δεν είναι αν παραβιάζεται αφηρημένα το διεθνές δίκαιο σε κάθε περίπτωση χρήσης ισχύος, αλλά πώς μια χώρα όπως η Ελλάδα τοποθετείται στρατηγικά σε έναν κόσμο όπου οι σφαίρες επιρροής και η ισχύς καθορίζουν εκ νέου τις διεθνείς εξελίξεις.

Πώς μπορεί να εγκαλείται ο Έλληνας Πρωθυπουργός από την αντιπολίτευση για επιλεκτική επίκληση του διεθνούς δικαίου στην περίπτωση της Βενεζουέλας και την ίδια στιγμή, οι ίδιες πολιτικές δυνάμεις να ασκούν κριτική στον κ. Μητσοτάκη όπου επικαλούμενος τις αρχές του Διεθνούς Δικαίου κατήγγειλε την Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και στήριξε και στηρίζει τον αδύναμο;

Οι ίδιες δυνάμεις δεν είναι αυτές που κατηγορούν την κυβέρνηση ότι δεν έπρεπε να στηρίξει τον κ. Ζελένσκι και την Ουκρανία για να μην κλονιστούν οι σχέσεις της χώρας με την «παραδοσιακή σύμμαχο» της Ελλάδας, τη Ρωσία;

Την στιγμή που όλοι αυτοί καταγγέλλουν την Τουρκική εισβολή στην Κύπρο, ζητούν από τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να κάνει τα στραβά μάτια στην παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου και την παράνομη κατοχή ξένους εδάφους με τα όπλα από τη Ρωσία για να μην διαρραγούν οι σχέσεις της Ελλάδας με έναν κατακτητή.  

Πότε τελικά, θεωρείται θεμιτή η προσαρμογή της εθνικής στρατηγικής στη διεθνή πραγματικότητα και πότε καταγγέλλεται ως υποχώρηση αξιών,  επιλεκτική επίκληση του διεθνούς δικαίου και υποβάθμιση της εθνικής αξιοπρέπειας;

Ακόμη πιο προβληματική είναι η ταύτιση των δυνάμεων που ασκούν  κριτική στον Πρωθυπουργό με τις θέσεις και το αφήγημα αναθεωρητικών και αντιδυτικών δυνάμεων, όπως η Ρωσία, το Ιράν, η Βόρεια Κορέα, η Κούβα και η Κίνα, αλλά και τρομοκρατικών οργανώσεων που αμφισβητούν ευθέως τη δυτική αρχιτεκτονική ασφαλείας, όπως η Χαμάς και η Χεζμπολάχ.

Απορία προκαλεί πως η ελληνική αντιπολίτευση ταυτίζεται με τις εν λόγω τρομοκρατικές οργανώσεις που επίσης, κατήγγειλαν την επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα. 

Σε ποιο στρατηγικό πλαίσιο εντάσσεται μια αντιπολιτευτική ρητορική που ευθυγραμμίζεται, με δυνάμεις και δίκτυα τα οποία υπονομεύουν τη σταθερότητα σε περιοχές άμεσου ελληνικού ενδιαφέροντος, από την Ανατολική Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή, τα Βαλκάνια και την Ευρώπη;

Τέλος, η περίπτωση της Βενεζουέλας δεν μπορεί να εξετάζεται αποκομμένα από τις περιφερειακές διασυνδέσεις της, ούτε από τη στενή συνεργασία του καθεστώτος Μαδούρο με την Τουρκία, η οποία έχει αξιοποιήσει τη χώρα ως εταίρο σε οικονομικό, ενεργειακό και, σύμφωνα με διεθνείς αναφορές, παρακρατικό επίπεδο.

Υπό αυτό το πρίσμα, γεννάται ένα κρίσιμο ερώτημα εθνικής στρατηγικής.

Ποιο ακριβώς εθνικό συμφέρον εξυπηρετεί η ρητορική των δυνάμεων της αντιπολίτευσης όταν υιοθετούν θέσεις που αντικειμενικά ευνοούν έναν γεωπολιτικό άξονα στον οποίο συμμετέχει και η Τουρκία, τη στιγμή που αυτή αμφισβητεί ευθέως την ελληνική κυριαρχία και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο;

Εν κατακλείδι, πρέπει να γίνει κατανοητό ότι η εξωτερική πολιτική δεν μπορεί να ασκείται ως πεδίο εσωτερικής πολιτικής αντιπαράθεσης.

Απαιτεί στρατηγική συνέπεια, καθαρή ανάγνωση των συσχετισμών ισχύος και κυρίως, νηφάλια στάθμιση του εθνικού συμφέροντος σε έναν διεθνή χώρο όπου το δίκαιο του ισχυρού, είτε μας αρέσει είτε όχι, καθορίζει ολοένα και περισσότερο τις εξελίξεις.

Σε μια περίοδο που οι περιορισμοί στη χρήση ισχύος χαλαρώνουν, κράτη όπως η Ελλάδα που βρίσκονται κοντά ή εντός ζωνών επιρροής αναθεωρητικών δυνάμεων (π.χ. Τουρκία), αν εθελοτυφλούν και δεν αντιλαμβάνονται τη δυναμική των διεθνών εξελίξεων εκτίθενται σε μεγάλο κίνδυνο.

Όταν οι θέσεις σου ταυτίζονται, στην προσπάθεια υποστήριξης του αυταρχικού καθεστώτος Μαδούρο, με την Τουρκίαη οποία διατυπώνει ανοιχτά και απροκάλυπτα τις αναθεωρητικές της φιλοδοξίες μέσω του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας» και αξιοποιεί τη ρευστότητα του διεθνούς συστήματος για να διευρύνει τον στρατηγικό της χώρο, τότε υπάρχει δομικό πρόβλημα εξωτερικής πολιτικής.

Το ζήτημα δεν είναι πλέον η επίκληση των αρχών του Διεθνούς Δικαίου, αλλά η απουσία στρατηγικής επίγνωσης των πραγματικών συσχετισμών ισχύος και των συνεπειών που αυτοί παράγουν για τα ελληνικά εθνικά συμφέροντα.

Η ελληνική στάση δεν συνιστά νομιμοποίηση κάθε μονομερούς ενέργειας, αλλά αναγνώριση ότι στο παρόν διεθνές περιβάλλον η διατήρηση ισχυρών συμμαχιών αποτελεί προϋπόθεση εθνικής ασφάλειας και πολλαπλασιαστή της στρατηγικής ισχύος της χώρας.

Υπό αυτές τις συνθήκες, η επίκληση του διεθνούς δικαίου παύει να λειτουργεί ως στρατηγικό εργαλείο και μετατρέπεται σε άλλοθι πολιτικής αδράνειας, με άμεσες συνέπειες για τη γεωπολιτική θέση και την αξιοπιστία της Ελλάδας στο νέο περιβάλλον ισχύος.

Η ελληνική κυβέρνηση, στο πλαίσιο της υπεύθυνης εξωτερικής πολιτικής,δεν επιλέγει ανάμεσα σε αρχές και ρεαλισμό, αλλά αναζητά τη διατήρηση ισχυρών συμμαχιών ως προϋπόθεση για την εθνική ασφάλεια.

Σε ένα διεθνές σύστημα όπου η ισχύς επανέρχεται ως κυρίαρχος ρυθμιστής των εξελίξεων,η στρατηγική σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες αποτελεί αντικειμενικά πολλαπλασιαστή ισχύος και παράγοντα σταθερότητας για τα ελληνικά συμφέροντα στην Ανατολική Μεσόγειο, το Αιγαίο και την ευρύτερη Μέση Ανατολή.

Η δημόσια στήριξη της Ουάσιγκτον σε κρίσιμες συγκυρίες δεν συνιστά ιδεολογική ταύτιση, αλλά συνειδητή επιλογή στρατηγικής ευθυγράμμισης, με γνώμονα τον πραγματικό συσχετισμό δυνάμεων και την προάσπιση του εθνικού συμφέροντος.

Η νέα αμερικανική στρατηγική εθνικής ασφάλειας αφήνει σαφές περιθώριο για χώρες που αναλαμβάνουν μεγαλύτερη ευθύνη για την ασφάλεια των περιφερειών τους να τύχουν ευνοϊκότερης μεταχείρισης σε τομείς όπως η άμυνα, η τεχνολογία και το εμπόριο.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαμηνύουν πλέον, ότι η στήριξη των συμμάχων δεν θα είναι αυτόματη, αλλά συνδεδεμένη με τη συμβολή τους στη διατήρηση των περιφερειακών ισορροπιών ισχύος, την ενίσχυση των αμυντικών τους δυνατοτήτων και την ευθυγράμμισή τους με τις στρατηγικές προτεραιότητες της Ουάσιγκτον.

Υπό αυτό το πρίσμα, η Ελλάδα έχει ήδη προβεί σε κινήσεις που την κατατάσσουν στους συμμάχους που αναλαμβάνουν ουσιαστικό βάρος ασφάλειας, ιδίως μέσω της αύξησης των αμυντικών δαπανών, της φιλοξενίας κρίσιμων στρατιωτικών υποδομών και της ενίσχυσης της διαλειτουργικότητας με τις αμερικανικές και συμμαχικές δυνάμεις.

Ταυτόχρονα, η αμερικανική στρατηγική λειτουργεί και ως σαφές οδικός χάρτης για τα επόμενα βήματα της Ελλάδας.

Δηλαδή την βαθύτερη σύνδεση της άμυνας, της τεχνολογίας και της βιομηχανικής βάσης, τον ενεργό ρόλο στην ασφάλεια των εφοδιαστικών αλυσίδων και την μεγαλύτερη ανάληψη περιφερειακών ευθυνών.

Υπό αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα μπορεί να αναδειχθεί σε πυλώνα σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο, σε κόμβο ενέργειας και logistics και σε αξιόπιστο εταίρο που δεν ζητά απλώς εγγυήσεις ασφαλείας, αλλά συμβάλλει έμπρακτα στη διαμόρφωση της περιφερειακής ασφάλειας.

Πρόκειται για στρατηγική επιλογή που ενισχύει τη διαπραγματευτική ισχύ της χώρας και όχι για ιδεολογική και θεσμική ευθυγράμμιση.

Κοντολογίς, σε ένα κόσμο λιγότερο θεσμικό, περισσότερο ανταγωνιστικό και σαφώς πιο επικίνδυνο, η πρόκληση για την Ελλάδα δεν είναι να κρίνει τις εξελίξεις ηθικά και θεσμικά, αλλά να τις αξιολογεί και κατανοεί στρατηγικά.

Η μετάβαση σε έναν κόσμο όπου κυριαρχεί το δίκαιο του ισχυρού δεν είναι επιλογή της Ελλάδας.

Είναι όμως, στρατηγική επιλογή της αν θα προσαρμοστεί έγκαιρα ή αν θα αιφνιδιαστεί.

Σε αυτή τη νέα εποχή, η ασφάλεια δεν εξασφαλίζεται με ευχολόγια και ηθικολογίες, αλλά με στρατηγικό ρεαλισμό, συνέπεια και ισχύ.

Το κόστος της μη προσαρμογής μπορεί να αποδειχθεί πολύ μεγαλύτερο από το κόστος της έγκαιρης δράσης.