Του Πέτρου Θεμελή

Μικροβιολόγος

Εδώ και πολλές δεκαετίες, η εκτίμηση της νεφρικής λειτουργίας βασίζεται κυρίως στην τιμή της κρεατινίνης ορού. Συμπληρωματικά χρησιμοποιούνται η ουρία ορού, η κρεατινίνη ούρων και η μικροαλβουμίνη σε τυχαίο δείγμα ούρων, δείκτες που συμβάλλουν σημαντικά στην αξιολόγηση της νεφρικής κατάστασης.
Πρόσφατα, μάλιστα, έχει ανακοινωθεί και βρίσκεται σε εξέλιξη πρόγραμμα προληπτικού ελέγχου από το Υπουργείο Υγείας, το οποίο παρέχει δωρεάν μέτρηση των παραπάνω δεικτών, ενισχύοντας την έγκαιρη διάγνωση και πρόληψη της χρόνιας νεφρικής νόσου.
Παράλληλα, στη διάθεση των ιατρών υπάρχουν υπολογιστικά εργαλεία όπως ο eGFR, που με βάση την κρεατινίνη, την ηλικία και το φύλο εκτιμούν τον ρυθμό σπειραματικής διήθησης (GFR) και συνεπώς τον βαθμό νεφρικής λειτουργίας.
🔎 Τα τελευταία χρόνια, όμως, αναδεικνύεται ένας νέος βιοδείκτης: η Κυστατίνη C.
Η Κυστατίνη C είναι μια πρωτεΐνη που παράγεται σταθερά από τον οργανισμό και φιλτράρεται σχεδόν αποκλειστικά από τους νεφρούς. Σε αντίθεση με την κρεατινίνη:
✔ Δεν επηρεάζεται σημαντικά από τη μυϊκή μάζα
✔ Δεν εξαρτάται από τη διατροφή ή τη φυσική κατασκευή
✔ Ανιχνεύει πιο έγκαιρα ακόμη και ήπιες μειώσεις της νεφρικής λειτουργίας
Έτσι, όταν η κρεατινίνη βρίσκεται σε «οριακές» τιμές ή όταν απαιτείται μεγαλύτερη διαγνωστική ακρίβεια, η μέτρηση της Κυστατίνης C προσφέρει μια πιο αξιόπιστη εκτίμηση της πραγματικής νεφρικής λειτουργίας.
📈 Το μέλλον στη νεφρολογική εκτίμηση
Η συνδυαστική χρήση κρεατινίνης και Κυστατίνης C φαίνεται ότι θα αποτελέσει τα επόμενα χρόνια βασικό εργαλείο για:
• Πρώιμη διάγνωση νεφρικής δυσλειτουργίας
• Ακριβέστερη παρακολούθηση ασθενών
• Καλύτερη πρόληψη της χρόνιας νεφρικής νόσου
Η εξέλιξη των βιοδεικτών μάς επιτρέπει να μεταβαίνουμε από την απλή ανίχνευση της νόσου στην έγκαιρη πρόληψη — και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο βήμα για τη διατήρηση της υγείας των νεφρών.